sexta-feira, 24 de dezembro de 2010

MENSÁJEN NATAL NO TINAN FOUN NIAN HUSI SEKRETÁRIU-JERÁL FRETILIN DR. MARI ALKATIRI

Maluk sira!
Buiberes!
Mauberes!

Loron balun ta’a  ita tama ( Ita besik tama ona????) iha kuadra festa Natal nian no hakotu tinan 2010.

Hau hein katak tempu ida ne’e sei rame tebetebes no katak  tinan foun  tuir mai ne’e sei nakloke ba esperansa foun no hahalok ne’ebé halo ita hotu-hotu laran metin.

Tuir siklu bainbain vida nian, tinan ida ta’an  mak liu  ba ita ida-idak.

Tinan 2011 atu besik hahú ona( Ita atu besik tama ba tinan 2011) . To ona tempu atu tetun ita nia hahalok ho laran  kamán, ho brani no dignidadi atu ita bele simu ita nia frakasu nu’udar  frakasu, ita nia susesu nu’udar   susesu. Lalika ta’an ona buka taka/súbar problemas ka bóbar malu . Lalika tortura a’an  maibé hahú  hanoin sériu no klean kona ba buat ne’ebé ita seidauk halo ka  halo tiha ona ba hadia ita ita nia povu nia moris, ba ita nia família sira no ba sosiedade tomak .

Ba ita Timor oan sira, tinan 2011 sei  nakonu ho dezafiu bo’ot  tebetebes. Tinan foun mai ne’e  mak sei lao uluk  molok ita hakat ba 2012, tinan ne’ebé ita sei halao eleisaun ba Prezidente no ba Parlamentár sira.

Nune’e, iha tinan 2011nia laran, ita timor oan hotu-hotu tenke harii ambienti konfiansa nian, katak ita tenke  hodi biit  fiar  malu atu bele haklean ita nia relasaun diak.  Ita tenke fiar  valór sira mai  husi Libertasaun Nasionál nian – Pátria no Povu nian - , ita tenke fó fiar ba ita nia Sistema Polítiku no Knstitusionál, fó  fiar ba prosesu demokrátiku no ninia valór sira.
     
Ita tenke iha kbi’it atu harii Paktu Estabilidade ida ne’ebé metin duni no Plataforma Unidade Nasional foun ida. 

Mai ita hakoak lesuk Konstituisaun RDTL nian no tanen  hamutuk  ninia prinsípiu no valór sira.

Mai ita hamutuk tanen Estadu Direitu Demokrátiku no tatoli dala ida ta’an katak ita hakarak defende buat sira ne’ebé ita manán tiha ona.

Mai ita hamutuk hasoru violénsia nu’udar instrumentu ba  hadau podér polítiku.

Mahatma Gandhi dehan uluk tiha ona  no hau hatete tuir: “ Bainhira ita ita seidauk hatene loloos ema ida nia intensaun no ita la fiar nia ho laran tomak, biar nia halo buat barak ka buat ruma diak, ita la fiar nafatin”.

Nune’e, ita nia povu hein husi Líder sira atu leno dalan diak liu, iha liu maturidadi polítika, integridadi makás, moris loron-loron ho étika, la foti a’an no hatudu katak hatene respeita ema seluk. Povu eziji katak líder sira hatene  foti desizaun ida ne’e ka ida ne’e no sukat desizaun ne’ebé sira halo iha momentu ida-idak.  Povu hein  katak líder sira hatene oinsá halo no halo  saída atu manán sira nia fiar. Povu hein katak líder sira sei halo buat hotu-hotu atu povu labele sente laran namlele ka nakadoko, tamba ida ne’e halakon dadauk sira nia fiar no hado’ok sira ba bei’beik.

Ita Timor oan hadomi pás, no hakarak hametin ida ne’e ba bei’beik. Ita hakarak ita nia rai iha estabilidade nafatin atu ita bele halao dezenvolvimentu nasionál ba oin ho laran kamán no hakmatek.

Ita nia povu sei vota fila fali iha 2012. Nune’e,   tinan foun tuir mai importante tebetebes tamba durante tinan ida ne’e  ita sei  harii ambienti konfiansa atu eleitór/votante timor oan ida-idak bele fiar prosesu ne’ebé sei lori ita ba tau ita nia  votu iha urna  eleisau nian.

Importante katak atór  polítiku prinsipál sira simu ho laran kamán prinsípiu alternánsia nu’udar prinsípiu sagradu ida, katak ohinloron  líder  ida ne’e mak  ukun maibé abanbairua ema seluk mak kaer fali kuda talin rai ida ne’e nian  ka poder polítiku. Alternánsia ba ukun rai ida ne’e determina husi mo’os rezultadu votu sekretu, universal no livre no ida ne’e mak konsekuénsia lójika no normal iha sosiedade ne’ebé demokrátika.  Iha sistema demokrasia nia laran,   podér mai husi povu  tuir  Konstituisaun no Leis sira seluk.

Nune’e importante tebetebes katak Líder polítiku hotu-hotu hatene fó kontribuisaun ba harii ambienti konfiansa atu prosesu tomak bele hetan susesu. Ita hotu iha obrigasaun atu hametin Estadu Direitu Demokratiku atu Povu mesak mak bele fó lejitimidade ba buat hotu-hotu.

ITA HOTU-HOTU SEI HASE’ES A’AN HUSI DESKONFIA MALU NO SEI HAKOAK 2011 NU’UDAR TINAN IDA NE’EBÉ ITA TIMOR OAN  FÓ FIAR BA MALU  NO NU’UDAR TINAN BA HALAO SOLIDARIEDADE NASIONÁL.

MAI ITA HAMUTUK PROKLAMA  NO TANEN DÉKADA 2010- 2020 NU’UDAR DÉKADA BA PÁS, ESTABILIDADE  NO DEZENVOLVIMENTU.

ITA KORE ONA ITA NIA RAIN HUSI DOMINASAUN ESTRANJEIRA. ITA SEI KORE ITA NIA POVU HUSI KIAK NO DEPENDÉNSIA EKONÓMIKA, SOSIÁL NO POLÍTIKA.

A LUTA CONTINUA!

Ba maluk sira hotu-hotu,  hau ható hau nia votus ba NATAL KMANEK NO  KATAK  TINAN  2011 SEI NAKONU HO SUSESU.

FELIZ NATAL E
UM 2011 PRÓSPERO.

Um fortissimo abraço.
Hakoak boot
Dili, 15 Dezembru 2010

Sem comentários:

Enviar um comentário